lau 20.maķ 2017
Um vķtaspyrnur
Landslišsmarkvöršurinn Hannes Žór Halldórsson bżr sig undir vķtaspyrnu.
Hvaš segja lögin um hvernig dómaranum beri aš bregšast viš hinum mismunandi śtkomum/brotum.
Mynd: Fótbolti.net

Mahrez eftir aš hann tvķsnerti boltann ķ vķtaspyrnu į dögunum.
Mynd: NordicPhotos

Mynd: NordicPhotos

Griezmann tekur vķtaspyrnu.
Mynd: NordicPhotos

Žaš var įriš 1891 sem vķtaspyrnan kom fyrst til sögunnar sem refsing fyrir aš brjóta į sóknarmönnum og ręna žį marktękifęri innan vķtateigs (sem į žeim tķma leit reyndar allt öšruvķsi śt en hann gerir ķ dag).

Fram aš žvķ hafši einfaldlega veriš dęmd aukaspyrna fyrir brot innan teigs (nįlęgt markinu) og um hana giltu sömu reglur um fjarlęgš sem mótherjar žyrftu aš koma sér frį spyrnustašnum og žį gilti um aukaspyrnur annars stašar į vellinum. Fram aš žessum tķma hafši nefnilega veriš litiš žannig į aš fótboltinn vęri leikinn af "sjentilmönnum" sem aš sjįlfsögšu brytu ekki reglur leiksins viljandi. Žeir tķmar koma žó lķklega aldrei aftur!

Reglurnar sem gilda um vķtaspyrnuna ķ dag eru į margan hįtt sérstakar:

• Vķtaspyrnan er t.a.m. eina "gangsetning" leiksins žar sem 9,15m reglan gildir bęši um mótherja og samherja spyrnandans. Eini tilgangur vķtateigsbogans er sį aš marka 9,15m fjarlęgšina frį vķtapunktinum.Aš frįtöldum spyrnandanum og markveršinum sem er til varnar mį enginn fara inn fyrir teiginn/bogann fyrr en boltanum hefur veriš spyrnt.

• Žar aš auki verša allir leikmenn ašrir en markvöršurinn aš stašsetja sig aftanvišvķtapunktinn (a.m.k. 11m frį marklķnunni), en žaš er fyrst og fremst ķ žeim tilgangi aš ekki žurfi aš hafa įhyggjur af rangstöšu ķ frįkastinu ef spyrnan er varin (eša fer ķ stöng/slį).

• Žį er gerš krafa um aš spyrnandinn sé skżrt auškenndur, en sambęrileg krafa er hins vegar ekki gerš um aukaspyrnur.

• Markvöršurinn žarf aš halda sig į marklķnunni og mį hreyfa sig eftir henni aš vild, en hann mį ekki hreyfa sig fram af henni fyrr en boltanum hefur veriš spyrnt.

• Spyrnandanum er frjįlst aš vera meš gabbhreyfingar ķ atrennunni, en honum er hins vegar óheimilt aš framkvęma "gabbspyrnu" įšur en hann "hleypir af".

• Vķtaspyrnunni fylgir einnig sś kvöš aš einungis mį spyrna boltanum fram į viš (enda vęntanlega lķtill tilgangur ķ öšru).

• Žį mį spyrnandinn (Nota bene) ekki spyrna boltanum öšru sinni fyrr en hann hefur snert annan leikmann.

Vķtaspyrnur hafa alla tķš valdiš dómurum talsveršu hugarangri, enda eru svo margar mögulegar śtkomur sem hafa žarf ķ huga.

Markvöršurinn hreyfir sig kannski of snemma fram af lķnunni, samherji eša mótherji spyrnandans fer of snemma inn ķ teiginn (eša hvorutveggja) o.s.frv. Sķšan getur aušvitaš ręst śr spyrnunni meš mismunandi hętti, boltinn fariš ķ markiš, fariš framhjį/yfir eša markvöršurinn variš. Hvaš segja lögin um hvernig dómaranum beri aš bregšast viš hinum mismunandi śtkomum/brotum (sjį mynd).

Heilmikiš fyrir dómarateymiš til žess aš huga aš ķ hita leiksins, ekki satt?

En af hverju aš vera aš velta žessu fyrir sér nśna? Žaš vill nefnilega žannig til aš ķ sķšustu viku komu upp tvö mjög óvanaleg en sambęrilegatvik ķ stórleikjum erlendis, ž.e. žaš fyrra ķ Meistaradeildinni og žaš seinna ķ ensku śrvalsdeildinni, žar sem śtkoman var hins vegar ekki sś sama.

Viš vķtaspyrnu telst boltinn vera kominn ķ leik žegar hann hefur hreyfst greinilega fram į viš. Ef spyrnandinn hins vegar snertir boltann öšru sinni įšur en hann hefur snert annan leikmann, t.d. ef hann snertir boltann eftir aš hann hrekkur til hans af stöng eša slį, žį ber aš dęma į hann óbeina aukaspyrnu. En žaš eru til ašrar śtgįfur af žvķ "broti" spyrnandans, t.d. efspyrnandanum skrikar fótur ķ atrennu sinni žannig aš hann spyrni boltanum ķ eigin "stöšufót", ž.e. snerti boltann fyrst meš öšrum fętinum og sķšan hinum strax ķ kjölfariš.

Annaš dęmiš er śr leik Manchester City og Leicester City žar sem Riyad Mahrez snerti boltann žannig tvķvegis įšur en hann fór ķ markiš. Žarna ber aš hrósa dómarateyminu fyrir aš vera į tįnum og fyrir aš bśast viš hinu óvęnta ("expecttheunexpected"), en kannski miklu frekar markverši Man City, WillyCaballero, sem sżndi aš hann kunnilögin greinilega upp į 10 meš žvķ aš gera strax athugasemd viš dómarann. Nišurstašan varš žvķ óbein aukaspyrna fyrir Manchester City og gekk žetta allt saman ótrślega snuršulaust fyrir sig.

En sjaldan er ein bįran stök, žvķ nokkrum dögum fyrr kom upp nįkvęmlega sams konar atvik ķ seinni leik Madridarlišanna Atlético og Real ķ Meistaradeildinni. Ķ stöšunni 1-0 fyrir Atlético tók Griezmann vķtaspyrnu fyrir heimamenn, en skrikaši fótur žannig aš hann spyrnti boltanum fyrst ķ eigin stöšufót og žašan ķ markiš. Navas, markvöršurReal, var žegar farinn af staš ķ annaš horniš og var žvķ varnarlaus žegar boltinn breytti um stefnu og lenti ķ hinu horninu.

Ķ žetta sinn kviknaši hins vegar hvorki į perunni hjį dómarateyminu né öšrum inni į leikvellinum, enginn mótmęlti, og nišurstašan var mark og stašan oršin 2-0 fyrir heimamenn. Žaš var sķšan ekki fyrr en aš sparkspekingarnir fóru aš kryfja leikinn inn aš beiniaš honum loknum aš menn veittu žessu athygli. Eitt mark ķ višbót frį Atléticoog stašan hefši veriš oršin jöfn samanlagt, en eins og flestir muna žį nįši Real aš minnka muninn ķ lok fyrri hįlfleiks og žar meš var sagan öll.

En hvaš ef Atlético hefši tekist hiš ómögulega? o.s.frv...........
Ķ dag muna fįir eftir dómara leiksins, en nafn hans vęri örugglega į allra vörum sem blórabögguls ef sś hefši oršiš nišurstašan.