Á miðri nítjándu öld var fótboltinn enn ungur og ómótaður leikur. Reglurnar voru óljósar, hefðir blönduðust saman og mörkin milli fótbolta og ruðnings (rugby) voru oft óskýr. Leikmenn, sem höfðu alist upp við leik þar sem boltinn var gripinn með höndum, áttu erfitt með að losa sig við þann gamla vana. Einkum átti þetta við í Englandi, þar sem regluverk beggja íþróttanna þróaðist hlið við hlið.
Árið 1862 greip eitt knattspyrnufélag til óvenjulegrar en afar áhrifaríkrar lausnar. Í stað þess að refsa leikmönnum fyrir að taka boltann með höndum, var ákveðið að launa þeim fyrir að gera það ekki.
Samkomulagið var einfalt og næstum barnalega snjallt:
Hver leikmaður sem hélt höndunum frá boltanum og lék eftir nýjum fótboltareglum fékk tvo gullpeninga að loknu leiktímabilinu. Gullið var ekki einungis verðlaun – það var tákn um nýja hugsun, nýjan leik og nýja íþróttamenningu.
Á vellinum blasti við skrýtin sjón. Leikmenn hlupu með hendur niður með síðum eða héldu þeim fyrir aftan bak, sumir jafnvel krepptu fingur í hnefa eins og þeir væru að berjast við eigin eðlishvöt. Þegar boltinn skoppaði óvænt upp að brjósti þeirra var freistingin mikil – en glampi gullsins í huganum var sterkari.
Þessi einfalda aðferð reyndist ótrúlega árangursrík. Smám saman lærðu leikmenn að treysta á sendingar með fótum og samspil, fremur en að nota styrk handanna. Fótboltinn fór þannig að líkjast því sem við þekkjum í dag; leik hraða, tækni og hugvits.
Saga þessara tveggja gullpeninga er lítil, en hún segir okkur mikið. Hún minnir okkur á það að þróun íþrótta snýst ekki aðeins um reglur á blaði, heldur líka um mannlega hegðun, vana og stundum einfaldlega um réttan hvata á réttum tíma.
Og þannig, með glansandi gull í höndum sem verðlaun, lærði fótboltinn loksins að sleppa tökunum.
